Ardahan Kafkas Arısı Üretim, Eğitim ve Gen Merkezi Müdürlüğü bünyesindeki Arı Ürünleri İşleme ve Paketleme Tesisi'nde propolis üretimi başladı. Zengin florasıyla öne çıkan Ardahan'da arıcılık faaliyetlerini çeşitlendirmek ve bölge üreticilerine yeni gelir kapısı aralamak amacıyla hayata geçirilen projede, sözleşmeli üreticilerden temin edilen ham propolisler özel süreçlerden geçirilerek katma değerli ürüne dönüştürülüyor.
Bitkilerin tomurcuk, yaprak ve filizlerinden toplanan reçinemsi maddelerin arı salgılarıyla birleşmesiyle oluşan propolis, kovanları dış etkenlerden koruyor. Fenolik bileşikler ve flavonoidler içeren bu doğal ürün; gıda, sağlık ve kozmetik sektörlerinde değerlendiriliyor. Antioksidan ve antimikrobiyal özellikleriyle bilim dünyasının ilgisini çeken propolisin kanser hücreleri üzerindeki olası etkileri laboratuvar araştırmalarında inceleniyor. Uzmanlar, bu çalışmaların propolisin kanser tedavisinde kanıtlanmış bir ilaç olduğu anlamına gelmediğini vurguluyor.
Tesiste yürütülen üretim sürecine ilişkin bilgi veren Ardahan Kafkas Arısı Üretim, Eğitim ve Gen Merkezi Müdürlüğü laborantı Feyza Çöpür, yaklaşık üç yıl önce Arı Ürünleri İşleme ve Paketleme Tesisi projesi kapsamında propolis işleme hattının temin edildiğini belirtti. Üreticilerle sözleşmeli alım modeliyle çalıştıklarını ifade eden Çöpür, sürecin işleyişini şu sözlerle anlattı: "Müdürlüğümüz, üç yıl önce Arı Ürünleri İşleme ve Paketleme Tesisi projesi kapsamında propolis işleme hattını aldı. Bu hatla birlikte üreticilerimizden sözleşmeli olarak propolis alımı gerçekleştiriyoruz. Üreticilerimizden, topladıkları propolisleri eksi 18 derecede muhafaza etmelerini istiyoruz. Daha sonra üreticilerimiz tarafından müdürlüğümüze getirilen propolislerin fiziksel kontrolleri yapılıyor. Eksi 18 derecede muhafaza edilen propolisler, üretime alınarak ekstraksiyon kazanına aktarılıyor. Üretim sürecine alınan ham propolisler, özel ekstraksiyon kazanlarında belirli işlemlerden geçiriliyor. Bu aşamada propolisin yapısında bulunan fenolik bileşiklerin ve flavonoidlerin uygun yöntemlerle ekstrakte edilerek elde edilmesi hedefleniyor. Kontrollü sıcaklık, karıştırma ve uygun çözücü kullanılarak gerçekleştirilen ekstraksiyon işlemi sayesinde propolisin değerli bileşenleri ayrıştırılıyor. İşlemin ardından elde edilen özüt, filtrasyon ve gerekli kalite kontrollerinden geçirilerek kullanıma hazır hale getiriliyor. Propolis üretiminde ekstraksiyon aşaması, ürünün kalitesini ve içerdiği aktif bileşenlerin korunmasını belirleyen en önemli süreçlerden biri olarak öne çıkıyor."
Ardahan'da propolis üretiminin başlaması, bal üretimiyle sınırlı kalan arıcılık faaliyetlerinin ekonomik alanını genişletti. Polene ve arı sütüne ek olarak propolisin de işlenerek pazara sunulması, üreticilerin gelir kaynaklarını çeşitlendiriyor. Doğal kaynakları ve geleneksel birikimiyle bilinen Ardahan'da ham arı ürünlerinin işlenerek yüksek katma değerli hale getirilmesi, sektörün gelişimine katkı sunuyor.

